Aan kunst moet je altijd wennen / You always have to get used to art

Martijn Sandberg wil dat zijn werk vragen oproept

Met een afmeting van 25 meter breed en bijna 3 meter hoog wordt het kunstwerk dat Martijn Sandberg heeft ontworpen voor het LOC in Hardenberg een echte blikvanger.
In maart verrijst voor de ingang van het nieuwe opleidingencentrum een imposante rij goudkleurige stalen spijlen waarin een tekst is gevormd: I will survive. “Ik wilde mijn werk een positieve boodschap meegeven,” zegt Sandberg (1967), een van de drie beeldend kunstenaars die voor het nieuwe LOC een ontwerp hebben gemaakt.

Nu de oplevering van zijn kunstwerk nadert, neemt de spanning toe bij Martijn Sandberg. De fundering is gelegd. De volgende stap is het verankeren van de stalen staven. Een precisieklus, waar het nodige rekenwerk aan vooraf is gegaan. Net als aan het hele ontwerp. “Het lijkt op een hek, maar heeft niet die functie,” zegt Sandberg. “Het is kunst. In dit geval kunst die het publiek toespreekt.”

Bruisende omgeving

Toen Martijn Sandberg in 2006 voor het eerst rondliep op het bouwterrein van het nieuwe LOC gebouw, wist hij meteen waar zijn kunstwerk zou moeten komen: tegenover de trappen van de ingang aan het Mulopad, dat grenst aan de oude begraafplaats. “Ik moest iets doen bij die scheidslijn.” Sandberg stelde zich het opleidingencentrum voor als een actieve, bruisende omgeving. Dat je vanaf de trappen zou uitkijken over de aangrenzende begraafplaats vond hij niet macaber, in tegendeel: “Het contrast tussen leven en dood, activiteit en inactiviteit sprak me aan.”

Martijn Sandberg, die zijn opleiding volgde aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en aan de Rijksakademie in Amsterdam, maakt vaker werk dat is geïntegreerd in architectuur en openbare ruimte. Daarnaast gebruikt hij veel beeldtekst: hij verwerkt letters in zijn ontwerpen, losse woorden of zinnen. Voor de vorig jaar geopende Openbare Bibliotheek op het Oosterdokseiland in Amsterdam maakte de kunstenaar hoge letterwanden in de lift. Maar Martijn Sandberg zoekt niet altijd de ruimte op, hij weet ook raad met kleine oppervlaktes: in 2005 ontwierp hij twee zegels voor TPG Post.

Discohit

Van postzegels tot de metershoge en -brede constructie van stalen spijlen in Hardenberg, het contrast kan haast niet groter. Voor Sandberg speelt het verschil echter niet zo. Hij beschrijft zijn werkwijze: “Ik ontwikkel eerst een plan op basis van de context, de locatie. Dat probeer ik in taal te vatten, een taalbeeld. En daaruit ontstaat de beeldtaal.” Voor het LOC bedacht hij aldus een rij goudkleurige staven waarin een tekst is te ontwaren. “De spijlen lijken als het ware uit de grond te komen,” licht Sandberg zijn ontwerp toe. “Ze zijn niet horizontaal verbonden, maar staan los van elkaar.”

Op nauwkeurig berekende plaatsen zijn op de spijlen verdikkingen gelast. Die blijken van een afstand bezien woorden te vormen: “I will survive”. Bij de één roept dit associaties op met de discohit van Gloria Gaynor uit de jaren zeventig, iemand anders ziet er simpelweg een aanmoediging in. “Het is peptalk,” beaamt Sandberg, “en tegelijkertijd een vrije variant op de Latijnse spreuk 'Ars longa, vita brevis', ofwel de kunst duurt lang, het leven kort.”

Visuele speling

De reliëftekst is niet de enige visuele speling in het kunstwerk. De vierkante spijlen worden gedraaid geplaatst, waardoor een driedimensionaal beeld ontstaat. Van welke kant je er ook naar kijkt, van voren, van opzij of zelfs van boven, nergens is het aanzicht vlak. Als de zon erop schijnt, wordt de tekst als schaduw op de grond geprojecteerd. Een ogenschijnlijk eenvoudig ontwerp, dat bij nader inzien vele kanten blijkt te hebben. Dat is precies waar Sandberg naar streeft: “Ik maak werk dat niet meteen consumeerbaar is. Bij mij is er een werkproces van anderhalf jaar aan vooraf gegaan, dus ik houd er rekening mee dat mijn werk bij de toeschouwers moet bezinken. Aan kunst moet je altijd wennen. Het moet vragen blijven oproepen.”

Article: Aan kunst moet je altijd wennen
Author: Bertine Krol
Online article at: www.kunstinhardenberg.nl
Publication date: February 2008
Publisher: Hardenberg Municipality/ NL
Copyright © 2008 Bertine Krol. All Rights Reserved.

“You always have to get used to art”

Martijn Sandberg wants his work to raise questions

The site specific artwork designed by Martijn Sandberg for the LOC in Hardenberg is a real eye catcher, measuring 25 metres wide and almost 3 metres high.
This March, in front of the entrance to the new educational centre, an imposing row of golden coloured steel rails will spring up in which text has formed: I will survive. “I wanted to give my work a positive message,” Sandberg (1967) says, one of the three visual artists who have created a design for the new LOC.

Excitement is increasing for Martijn Sandberg, as completion of his artwork approaches. The foundation has been laid. The following step is to anchor the steel bars. A precision job which has entailed the requisite prior calculation. The same goes for the entire design. “It looks like a fence, but doesn’t have that function,” says Sandberg. “It is art. In this case, art that addresses the public.”

Exhuberant environment

In 2006, when Martijn Sandberg first walked round the new LOC Building construction site, he immediately knew what the right place for his artwork would be: opposite the entrance stairs to the Mulo path, bordering on the old cemetary. “I had to do something with that dividing line.” Sandberg imagined the training centre to be an active, exhuberant environment. He didn’t think being able to look on to the adjoining cemetary from the stairs was macabre, on the contrary: “The contrast between life and death, activity and inactivity appealed to me.”

Martijn Sandberg received his education at the Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht and at the Rijksakademie in Amsterdam. He has also created work integrated into architecture and public space on other occasions. In addition, he uses a lot of image text: in his designs he incorporates letters, separate words or sentences. The artist created high walls of letters in the lift for the Public Library which opened on the Oosterdokeiland in Amsterdam last year. Yet Martijn Sandberg does not always seek out large areas, he also knows how to deal with small surfaces: in 2005 he designed two stamps for TPG Post.

Disco hit

From postage stamps to the metre high and wide construction of steel bars in Hardenberg - there could hardly be a greater contrast. Sandberg, however, is not really concerned with this disparity. He describes his working method: “I first develop a plan based on the context, the location. I try to express this in language, a language image. And the image language is born of that.” So for the LOC he thought up a row of golden coloured bars within which a text is decipherable. “The rails seem to spring up from the ground,” Sandberg clarifies his design. “They are not linked horizontally, but are separate from each other.”

Swellings have been soldered to the rails at carefully calculated positions. From a distance they can be seen to form the words: “I will survive”. For some people this arouses associations with the Seventies disco hit by Gloria Gaynor, others simply see encouragement in it. “It’s pep talk,” agrees Sandberg, “and at the same time an alternative reading of the Latin proverb 'Ars longa, vita brevis', or life is short, art long.”

Visual whim

This relief text is not the only visual whim in the artwork. The square rails were turned during positioning, so that a three dimensional image has been created. No matter from what side you look, from the front, the side or even from above, there is never a view that is flat. When the sun shines, it projects the text as shadows onto the ground. An apparently simple design, that turns out to have many facets on closer inspection. This is precisely what Sandberg has attempted to achieve: “I make work that is not immediately consumable. A work process of eighteen months has predated it on my part, so I always take into account that my work needs to be digested by its viewers. You always have to get used to art. It should keep raising questions.”

Article: You always have to get used to art
Author: Bertine Krol
Translation NL-EN: Helen-Anne Ross
Online article at: http://www.kunstinhardenberg.nl
Publication date: February 2008
Publisher: Hardenberg Municipality/ NL
Copyright © 2008 Bertine Krol. All Rights Reserved.


<< BackPrint >>