Forever in Stone - Martijn Sandberg

Stalen bouwstenen verrijken de gemetselde plantenbakken in de basementen van de woonblokken in het Olympisch Kwartier. Martijn Sandberg concipieerde een schrift dat voortkomt uit het halfsteensverband van metselwerk. Zo konden zijn bouwstenen zich naadloos voegen tussen de bakstenen van de plantenbakken en loopt het schrift als een banderol over deze aaneengesloten en verbindende geveltuin.

Een bouwsteen is het meest elementaire deeltje van de architectuur, de pixel van de bouwkunst. Een bouwsteen is zowel het symbool van het bouwen als het materiaal waarmee gebouwd wordt, waarmee de huid van een gebouw gevormd wordt.
Martijn Sandberg wilde geen losse elementen aan de architectuur toevoegen maar in die huid van de architectuur zelf kruipen, zoals inkt in de poriën dringt bij een tatoeage. Dan wordt kunst geen toevoeging bij architectuur maar wordt ze er onlosmakelijk mee verbonden.

Voegdikte en ‘samples’

Dit soort ingrepen kun je alleen voor elkaar krijgen als je er op tijd bij bent. Als kunstenaars en architecten vanaf het begin samenwerken om één organisch geheel te creëren. Over en weer hebben ze elkaar beïnvloed. In het geval van Forever in Stone had het kunstwerk gevolgen voor de maat van de baksteen, voor de voegdikte en met name voor de keuze van de manier van metselen, het halfsteensverband.
Anderzijds dicteerde de lengte van de bouwblokken en de bloembakken welke combinatie van ‘samples’, de drie gebruikte woorden in deze ruimtelijk opgezette partituur, er ter plekke kwam te staan.

Lezen en schrijven

Schrijven met baksteen temidden van baksteen. Voor altijd versmolten met en vastgelegd in steen. Om te kunnen schrijven dienen de klinkers precies te passen binnen het raster, moeten ze zich er letterlijk in voegen. Tegelijkertijd moeten ze ermee contrasteren, zodat de tekens ‘leesbaar’ worden. Maar Sandberg is geen typograaf, hij is een beeldend kunstenaar en het gaat hem vooral om het spanningsveld tussen beeld en tekst. Dat heeft consequenties voor de directe leesbaarheid. Die is hier, in tegenstelling tot in de krant of bij een reclameboodschap, niet primair. Deze teksten hoeven niet in een keer begrepen te worden. Ze beogen de tijd juist te vertragen. Er is immers tijd genoeg om er langs te lopen. Ze staan ‘forever in stone’ gegrift.

Ontcijferbare letters

Het patroon van klinkers lijkt op het eerste gezicht eerder op morsetekens of op barcodes dan op een combinatie van ontcijferbare letters. Voor de goede verstaander echter, resoneert als ondertoon een geheimzinnig lied. De ‘loop’ van deze ‘samples’ synchroniseert met je voetstappen tot een richtinggevend patroon. In het cadans van woorden die je tegelijkertijd wel en niet ‘leest’, geeft Forever in Stone vorm aan het passeren van passanten en het verloop van de tijd.

Article: Forever in Stone - Martijn Sandberg
Author: Renée Borgonjen
Publication: ‘Olympisch Kwartier, Eenheid in veelheid’, October 2008
Publisher: Gemeente Amsterdam, Stadsdeel Oud-Zuid
Copyright © 2008 Renée Borgonjen, Gemeente Amsterdam. All Rights Reserved.


Forever in Stone - Martijn Sandberg

Steel building stones enrich the brick plant tubs in the basements of the residential blocks in the Olympic Quarter. Martijn Sandberg conceived a script stemming from the half-brick context of masonry. His bricks could thus seamlessly joint between the bricks of the plant tubs, and the script runs like a banderole over this continuous and connective gable garden.

A brick is the most elementary part of architecture, architecture’s pixel. A brick is both the symbol of construction as well as the material used for construction, forming the skin of a building.
Martijn Sandberg did not wish to add any separate elements to the architecture but to creep into the architecture itself, as the ink of a tattoo seeps into the pores. Then art is not an addition to architecture but becomes inseparably connected to it.

Thickness of the pointing and ‘samples’

You can only manage this sort of intervention if you get there in time. When artists and architects cooperate from the inception to create one organic whole. They have mutually influenced each over and over again. In the case of Forever in Stone, the artwork had consequences for the size of the brick, for the thickness of the pointing and particularly for the choice of the manner of bricklaying, the half-brick bond.
On the other hand, the length of the building blocks and the flower tubs have dictated which combination of ‘samples’, the words used in this spatially designed score, came to be placed in the location.

Reading and writing

Writing with brick in the midst of brick. Smelted forever with it and fixed in stone. The clinkers have to fit within the grid precisely to be able to write with them, they literally have to be pointed. At the same time, they have to be in contrast with it, so that the characters become ‘legible’. But Sandberg is not a typographer, he is a visual artist and primarily concerned with the field of tension between image and text. That is at the cost of immediate legibility. This is not paramount here, unlike in a newspaper or for an advertising commercial. These texts do not have to be understood all at once. They actually intend to delay time. For there is always enough time to walk past them. They are engraved ‘forever in stone’.

Decipherable letters

At first sight, the pattern of clinkers seems rather like Morse signs or barcodes than like a combination of decipherable letters. For the careful listener, however, a secret song resonates like an undertone. The ‘loop’ of these ‘samples’ synchronises with your footsteps into a directional pattern. In the cadence of words that you simultaneously do and do not ‘read’, Forever in Stone gives form to the passing of passers-by and the passing of time.

Article: Forever in Stone - Martijn Sandberg
Author: Renée Borgonjen
Translation NL-ENG: Helen-Anne Ross
Publication: ‘Olympisch Kwartier, Eenheid in veelheid’, October 2008
Publisher: Gemeente Amsterdam, Stadsdeel Oud-Zuid
Copyright © 2008 Renée Borgonjen, Gemeente Amsterdam. All Rights Reserved.


<< BackPrint >>