Dem Komischen Gesetz Gehorchend

Dwars door de eeuwen van de kunstgeschiedenis heen, voeren de kunstwerken onderling eindeloze gesprekken en leveren onophoudelijk commentaar op elkaar.

Beeldend kunstenaar Jiri Georg Dokoupil schilderde in 1987 een doek waarop zeven zwarte vormen zijn afgebeeld met de tekst: 'Dem kosmischen Gesetz gehorchend, schafft Dokoupil am 6-6-1987 spontan sieben schwarze Formen'. Het kunstwerk maakt een karikatuur van de geinspireerde kunstenaar, die wordt geleid door de ingeving van hogerhand.
Dokoupil verwijst met de beeld-taal van het schilderij direct naar een serie werken van de kunstenaar Sigmar Polke (1941-2010) uit de periode 1966-1969. Van deze reeks hangt in het van Abbemuseum in Eindhoven het monochroom witte meesterwerk, waarvan de rechterbovenhoek zwart is geschilderd, met onderaan het bericht in type-letters: 'Höhere Wesen befahlen: rechte obere Ecke schwarz malen!'
De knipoog van Dokoupil naar het vocabulaire van Polke is ook aanwezig in de prachtige titel van zijn tentoonstelling in 1982 bij Galerie Helen van der Meij in Amsterdam. Op de uitnodigingskaart staat aan de achterzijde: 'Befehle des Barock - nieuw werk'.

De dialoog tussen het doek van Dokoupil en het paneel van Polke werd onlangs wreed verstoord. De onderste rechterhoek van 'Dem kosmischen Gesetz gehorchend' is beschadigd geraakt toen een heftruckchauffeur per ongeluk de kist met het schilderij ramde, zo meldt de Süddeutsche Zeitung in een artikel, 'Am Ende der Kunst', op 11 juni 2018.
Wie weet heeft het geen onherstelbare schade opgelopen, kan het gat in het canvas worden gerestaureerd, of zou het schilderij zelfs geheel opnieuw kunnen worden uitgevoerd. De onbedoelde daad van de vorkheftruckchauffeur prikkelt in ieder geval de verbeelding. Om het 'kosmische', maar ook 'komische' voorval, heb ik getreurd en keihard moeten lachen.

Martijn Sandberg, 20 juni 2018

Klik hier voor tekst NL, als PDF.
Klik hier voor tekst ENG, als PDF.





'Portraits', Georg Dokoupil, foto van de kunstenaar. Uitnodigingskaart, Galerie Paul Maenz, Keulen, 1983.




'Dem kosmischen Gesetz gehorchend', Georg Dokoupil, acryl op doek, afmeting: 115cm x 130cm, 1987.




'Befehle des Barock', Georg Dokoupil. Uitnodigingskaart, Galerie Helen van der Meij, Amsterdam, 1982.


<< BackPrint >>